Χαμός και φέτος στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Βόλου με τις αιτήσεις ακούσιας νοσηλείας σε μονάδα ψυχικής υγείας, που καταθέτουν συγγενείς ψυχικά πασχόντων. Ήδη από τις αρχές του τρέχοντος έτους έχουν κατατεθεί 23 αιτήσεις, αριθμός που αυξάνει καθημερινά…
Σύμφωνα με το άρθρο 1687 του Αστικού Κώδικα, όταν η κατάσταση ενός προσώπου επιβάλλει την ακούσια νοσηλεία του σε μονάδα ψυχικής υγείας, αυτή γίνεται μετά από προηγούμενη άδεια του δικαστηρίου και κατά τις διατάξεις ειδικών νόμων.
Βάσει αυτού του νόμου συγγενείς ψυχικά πασχόντων απευθύνονται στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Βόλου και υποβάλλουν αιτήσεις ακούσιας νοσηλείας για τους πάσχοντες. Ο αριθμός των αιτήσεων έχει αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, γεγονός που δείχνει την επιβάρυνση της ψυχικής κατάστασης και λόγω της κρίσης.
Πέρυσι όλο το έτος είχαν υποβληθεί στην Εισαγγελία Βόλου 168 αιτήσεις, έναντι 190 το 2015, ενώ το 2014 ο αριθμός των αιτήσεων ήταν 174. Πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι για ένα πρόσωπο μπορεί να υποβληθούν περισσότερες της μιας αιτήσεις ακούσιας νοσηλείας.
Με βάση τα στοιχεία της Εισαγγελίας το 2013 οι αιτήσεις είχαν φθάσει τις 203, ενώ στα προ κρίσης χρόνια οι αριθμοί ήταν εξίσου υψηλοί, αφού για παράδειγμα το 2009 ο αριθμός των αιτήσεων είχε φθάσει τις 180.
Σύμφωνα με το άρθρο 95, παράγραφος 2 του Ν. 2071/92, οι προϋποθέσεις για την ακούσια νοσηλεία είναι οι εξής: Ο ασθενής να πάσχει από ψυχική διαταραχή, να μην είναι ικανός να κρίνει για το συμφέρον της υγείας του, η έλλειψη νοσηλείας να έχει ως συνέπεια, είτε να επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας του, ή η νοσηλεία ασθενή που πάσχει από ψυχική διαταραχή, να είναι απαραίτητη, για να αποτραπούν πράξεις βίας κατά του ίδιου ή τρίτου.
Eπίσης, την αίτηση για την ακούσια νοσηλεία που απευθύνεται στον εισαγγελέα πρωτοδικών, συνοδεύουν αιτιολογημένες γραπτές γνωματεύσεις δύο ψυχιάτρων, ή επί αδυναμίας εξευρέσεως δύο ψυχιάτρων, ενός ψυχίατρου και ενός ιατρού παρεμφερούς ειδικότητας. Σε ποσοστό 98% περίπου επί του συνόλου των σχετικών περιπτώσεων, οι ιατρικές γνωματεύσεις υπογράφονται από δύο ψυχιάτρους.
Επίσης, τα ιατρικά πιστοποιητικά που αφορούν στην κατάσταση του ασθενούς, προϋποθέτουν την προηγούμενη εξέτασή του.
Ψυχίατρος πραγματογνώμονας
Εξάλλου, το δικαστήριο, που δικάζει με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αν κρίνει ότι οι γνωματεύσεις των δύο ψυχιάτρων που προσκομίζονται, διαφέρουν μμεταξύ τους ή δεν είναι πειστικές ή ο επιστημονικός διευθυντής του νοσοκομείου όπου έχει εισαχθεί ο ασθενής, διατυπώνει αντίθετη προς τις γνωματεύσεις γνώμη, διατάζει την εξέταση του ασθενή και από άλλο ψυχίατρο.
Σε εκτέλεση της εισαγγελικής εντολής, οι ασθενείς μεταφέρονται στα ψυχιατρικά νοσοκομεία για εξέταση και σύνταξη των σχετικών ψυχιατρικών γνωματεύσεων.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας του ακούσιου εγκλεισμού, ο ψυχίατρος έχει τον ρόλο του πραγματογνώμονα, η κρίση του οποίου θα αιτιολογήσει την απάντηση στο
«ερώτημα» του εισαγγελέα για αναγκαστική ή μη νοσηλεία του «ασθενούς» βάσει των προϋποθέσεων του νόμου.
Στην κλινική εκτίμηση της εικόνας του ασθενούς υπάρχει η Παρούσα Ψυχική Κατάσταση (ΠΨΚ), που περιγράφει το συνολικό άθροισμα των παρατηρήσεων και των εντυπώσεων του γιατρού για τον ψυχικά ασθενή κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Η ΠΨΚ καταγράφει την εμφάνιση, τον λόγο, τις πράξεις και τις σκέψεις του ασθενούς, κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
Οι γενικές και αόριστες διαγνώσεις δεν καλύπτουν την απαίτηση του νόμου για αιτιολογημένες γνωματεύσεις, αφού δεν καταγράφονται το πραγματολογικό υλικό, η σχετική μεθοδολογία, οι τυχόν πράξεις βίας, ούτε περιέχουν συμπεράσματα με την απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση.
Γενικά, δεν αιτιολογείται επαρκώς η ανάγκη για ακούσια νοσηλεία του ασθενούς, ως ενδεδειγμένη θεραπευτική μέθοδος, που καλύπτει τις δύο βασικές προϋποθέσεις, που ορίζει ο νόμος:
-Την αδυναμία του ψυχικά ασθενούς να κρίνει για το συμφέρον της υγείας του, έτσι ώστε η έλλειψη νοσηλείας του να έχει ως συνέπεια είτε τον αποκλεισμό της θεραπείας του είτε την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του, και
-Την ανάγκη ακούσιας νοσηλείας για να αποτραπούν πράξεις βίας κατά του ιδίου ή τρίτων.
Η αιτιολογία και η επιστημονική τεκμηρίωση των ιατρικών γνωματεύσεων αποτελούν πολύ σημαντικούς παράγοντες για την ορθή και δίκαιη διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας.
